Introductie
Jumilla is een droog bijna aride gebied dat naam gemaakt heeft met zware, rode wijnen (dikwijls volgens de 'doble pasta' methode gemaakt), om te mengen met Vinos de Mesa. Een ander aspect dat dit wijngebied bekendheid gegeven heeft, is het feit dat deze hoge, hete zandbodem nooit is geplaagd door de afschuwelijke Phylloxera; er kunnen dus niet-geënte wijnstokken groeien.
De laatste jaren zijn er een paar dingen veranderd. Ten eerste daalt de vraag naar bulkwijn, en ten tweede heeft de Phylloxera eindelijk Jumilla bereikt, honderd jaar te laat misschien, maar met een even verwoestend effect. Veel opnieuw geplante wijngaarden zijn pas nu weer als vanouds productief.
De heraanplant van de wijngaarden was een zware en kostbare klus, maar de nieuwe wijngaarden gaven Jumilla de gelegenheid om met het verleden te breken en hun complete wijnfilosofie te heroverwegen; de vruchten hiervan zijn reeds merkbaar.
Sinds een jaar of tien experimenteren sommige grotere wijnhuizen uit Jumilla, onder de supervisie van INDO, met nieuwe-stijl wijnen, zoals die steeds meer geproduceerd worden in de naburige D.O.'s Alicante en Almansa.
De bodem en het klimaat zijn gunstig voor het verbouwen van wijnstokken (hoewel aan de droge kant) en de monastrell-druif heeft bewezen dat hij kwaliteitswijnen kan leveren. De toekomst ziet er dus rooskleurig uit voor Jumilla. Een teken aan de wand zijn de buitenlandse investeringen: de afgelopen zeven of acht jaar zijn er buitenlandse bodega's opgericht, en experimenten met de monastrell hebben laten zien dat er van deze druif indrukwekkende wijnen gemaakt kunnen worden, mits in deskundige handen. Eind 1994 heb ik een paar proefwijnen van de monastrell druif geproefd, die een prachtige en evenwichtige combinatie van fruitigheid en zuurgraad hadden. De producent gaat 100% monastrell wijnen op de markt brengen als D.O. Jumilla, met wellicht nog een subbenaming op het etiket.
Ongeveer driekwart van de wijngaarden ligt rond Jumilla, in de provincie Murcia, maar het resterende gedeelte ligt in zes verschillende gemeenten over de grens in Albacete (Castilla-La Mancha). De D.O. wijnen vallen echter onder de Consejo Regulador in Jumilla, ongeacht wáár de druiven vandaan komen.
Wijnbereiding
Jumilla zit midden in de lange, trage overgang van oude-stijl zware bulkwijnen naar de nieuwe, lichtere en subtielere stijl waarnaar nu vraag is. Roestvrij staal en koelapparatuur zijn in de meeste oudere en alle nieuwe bodega's aanwezig en het vinificatieproces wordt gemoderniseerd.
Maar door de lage prijzen van de Jumilla wijnen de laatste jaren, hebben sommige bodega's langzamer moeten investeren dan andere, vooral ook omdat de meeste ook hebben moeten investeren in de wijngaarden. In 1994 echter, waren sommige van de beste wijnen die ik heb geproefd, bereid in ouderwetse met hars beklede betonnen cuves, waar de temperatuur geregeld werd door gekoelde platen ('placas'). Er werd aan de wijnmakers gevraagd hoe ze dat voor elkaar gekregen hadden? Hoe ze van die heerlijke jonge wijnen konden produceren vol met fruit en een knisperende zuurbalans, maar ook krachtige crianzas met een lange levensduur, en dat alles met van die primitieve apparatuur? In alle gevallen was het antwoord: de monastrell druif. Het is een grote, vlezige vrucht (in Frankrijk heet hij mourvèdre), die veel natuurlijke suikers bezit, maar die ook, als hij vroeg genoeg geplukt wordt, voldoende zuren achter de hand heeft. De most kleurt snel - in de ontsteler al - en het is een makkelijke druif om wijn van te bereiden. Dat is meteen ook de reden waarom in het verleden niemand zich er erg druk om maakte: gooi de druiven in een vat, laat ze wat gisten, en je hebt een acceptabele alledag 'vino de pasta' wijn. Tien jaar geleden was dit zo'n beetje het begin en het einde van het verhaal: de monastrell werd beschouwd als een van de vele krachtige druiven om grote hoeveelheden zware wijn van te maken. Maar vandaag de dag blijkt hij dan dat. Er is een bodega die een 100% joven monastrell wijn op de Europese markt bracht in 1995, en deze wijn heeft de ogen van veel mensen geopend, wat betreft de wérkelijke kwaliteiten van deze ondergewaardeerde druif.
De wijnen
De D.O. wetgeving erkent nog steeds de 'doble pasta' en het traditionele mengen van zware wijnen (tot 17%), maar de meeste aandacht gaat nu toch uit naar lichtere wijnen, meestal in de joven-stijl. Rode wijnen en rosados moeten minstens 50% monastrell bevatten en een minimum alcohol percentage van 12,5% hebben.
Witte wijnen zijn er vanaf 11% en zijn meestal van merseguera gemaakt. In kwantitatieve zin verkopen Jumilla's witte wijnen op de thuismarkt even goed als de rode, maar op de exportmarkt is het aandeel wit te verwaarlozen.
Er is wat crianza, zelfs tot het niveau gran reserva, met wijnen die soms even lang in tanks als op eikenhouten fusten liggen. De plaatselijke specialiteit is een zoete rode van 100% monastrell met 15 tot 16% alcohol en 5º Baumé die vijf á zes jaar op hout ligt.
Maar de toekomst van Jumilla (en voor het naburige Yecla), ligt waarschijnlijk in de rode kwaliteitswijnen, gemaakt van de monastrell druif: jóvenes met ± 12% alcohol en crianzas/reservas met een jaar op eikenhout en een aantal jaren op fles. Er is momenteel wat reserva wijn uit 1991 verkrijgbaar en die heeft er alle schijn van dat hij de kracht, diepte en concentratie bezit om nog tot ná het jaar 2000 mee te kunnen gaan. Maar tegen die prijzen zal de handel hem vóór die datum al lang verkocht en zal de consument hem al lang gedronken hebben.
Druivensoorten
Blauw: monastrell (hoofdvariëteit, 87% van het totale oppervlak), garnacha tintorera (2%), cencibel. Wit: merseguera, airén(8%), pedro ximénez.
De maximum opbrengsten zijn als volgt: monastrell 3.500 k/ha; alle andere variëteiten 4.000 k/ha. De opbrengst is 70 l/100 k; dat is dus 24.5 hl/ha voor de monastrell en 28 hl/ha voor de rest. Maar door de heraanplanting van de wijngaarden is de eigenlijke opbrengst veel minder. In 1993 was die slechts 11 hl/ha.
Het Klimaat
Het klimaat gaat van continentaal tot semi-aride, met een gemiddelde jaarlijkse neerslag van slechts 300 mm, dikwijls in de vorm van hevige stortregens in het late voorjaar of late najaar. De temperatuurschommelingen zijn groot met zomermaxima van 40ºC en meer, en winterminima onder nul. Het jaarlijks gemiddelde bedraagt 15,5ºC.
Terroir
Jumilla is een zeer warm en hooggelegen gebied waar enkel zeer sterke gewassen kunnen groeien, zoals wijnstokken, olijfbomen en amandelbomen. Het landschap is heuvelachtig en mondt uit in vrij hoge sierras (van 400 tot 800 m op sommige plaatsen), met roodbruine aarde op een kalkstenen ondergrond.
