Introductie

Normaal gesproken duurt het 3 jaar voordat een D.E. promoveert tot een D.O. Maar Cigales heeft er echter 6 jaar over gedaan. Achter de coulissen werd veel gediscussieerd over welke richting de regio nu moest uitgaan. Dit en andere politieke overwegingen hebben er toe geleid dat de D.O. toekenning zo lang uitgesteld werd.
De uiteindelijke toekenning van de D.O. status vond plaats in maart 1991. Veel wijnmakers uit Cigales beschouwen zichzelf als de natuurlijke vierde partij in de Duero vallei. 'Ribera del Duero en Toro maken rood', zo doet het verhaal de ronde, 'en Rueda maakt wit. Wij maken rosados.' Het is waar dat de vier D.O.'s samen een ruit vormen op de wijnkaart van Castilla-León maar de kwestie ligt toch niet zo eenvoudig als ze wel zouden willen geloven. Ribera del Duero maakt immers uitstekende rosados en er wordt gefluisterd dat de rode Rueda wijnen ook de D.O. status zullen krijgen. Ondertussen maakt Cigales, hoewel vooral bekend om zijn rosados, ook zeer goede rode wijnen van tempranillo en garnacha. Misschien willen ze gewoon niemand kwetsen.
Men bereikt de stad Cigales via een halfaangelegde weg van de tweebaansweg N-VI van Valladolid naar Burgos. Het is een klein, slaperig stadje, zoals alleen een Spaans landelijk stadje kan zijn. Het geheel wordt gedomineerd door een prachtige kerk op een klein, loofrijk plein en omringd door droge velden waar hier en daar gekke schoorstenen uitsteken. Deze schoorstenen zijn luchtkanalen voor de kelders, 10 meter onder de grond, waar de temperatuur constant is en kunstharsbetonnen vaten staan, waar de wijn rust tot de 'bodeguero' beslist dat de tijd voor botteling is aangebroken. De kelders zijn minstens 100 jaar oud en doen dienst als vermaak en opslagplaats. Vooral tijdens de middaghitte in de zomer (40ºC), vormen ze een prima plaats om een lunch met pan castellano, chorizo, lomo, jamón serrano en de plaatselijke kaas te nuttigen. Die heerlijke lunch wordt weggespoeld met wijn, die ter plekke uit de vaten wordt getapt.
Wat de kwaliteit betreft, kan men de wijnen uit Cigales vergelijken met de naburige Ribera del Duero en Toro wijnen. De nadruk ligt in de eerste plaats op de rosado wijnen. Deze worden vooral verkocht aan de Spaanse noordkust: Basken, Asturianos en Cantábricos, lijken een niet te lessen dorst te hebben voor deze rosado wijnen. Een kleine hoeveelheid wijn gaat naar Canada en België maar verder is Cigales praktisch onbekend in het buitenland.

Wijnbereiding

In de meeste bodega's gebeurt de gisting in tanks van glasfiber waar de temperatuur wordt beheerst door middel van koelelementen. Na de gisting wordt de wijn overgebracht naar ondergrondse cuves, waar de wijn gedurende enkele jaren rust. Crianza wijnen liggen een bepaalde tijd op Amerikaans eikenhouten vaten.

De wijnen

Er is veelbelovend experimenteel werk aan de gang met rosado crianza (6 á 8 maanden op eik), en ook composities van tempranillo en cabernet-sauvignon (momenteel niet toegestaan in D.O wijnen) geven mooie resultaten.
Ten minste een bodega experimenteert met 100% cabernet-sauvignon wijn met 1 jaar op eikenhout. Toch lijkt de toekomst voor rode wijn te liggen in tempranillo/cabernet composities, zoals in andere Spaanse gebieden reeds met succes zijn toegepast.
Hoewel de rode wijnen van Cigales (tenminste 85% tinto del país) het beste toekomstperspectief lijken te hebben, blijven de producenten zich op hun rosados concentreren, die inderdaad excellent zijn. Of de reden daarvoor moet gezocht worden in een diplomatische zet omwille van de lieve vrede met hun buren of in een oprecht geloof in een herstel van de rosado markt is moeilijk te zeggen.
De leidende producenten zijn echter optimistisch en blijven investeren in onderzoek voor rode wijn, zodat ze klaar zijn als de markt voorkeur blijkt te geven aan rood. Bodem, klimaat en druiven zijn uitstekend geschikt voor de vlezige rode wijnen die in dit gebied van de Duero vallei de scepter zwaaien. Aan de andere kant zijn ook de rosados van Cigales uitstekende wijnen, zeer fruitig, krachtig en vlezig: de rosado crianza zou wel eens een nieuwe trend kunnen zetten, en de D.O. heeft kort geleden een 'Rosado Cigales Nuevo' geïntroduceerd met tenminste 60% tinta del país en tenminste 20% witte variëteiten, om te proberen om - letterlijk - de markt te verjongen.
Ondertussen bestaat de productie voor 80% uit rosados, meestal in de Joven-stijl en geperst uit blauwe en witte druiven samen. De resterende 20% is rood. Een kleine deel van de productie bestaat uit rode crianza, maar enkele vooruitstrevende bodega's experimenteren op grotere schaal. In de toekomst moet Cigales gezien worden als een serieuze partner in de kwaliteitswijnmarkt van Noord-Spanje.

Druivensoorten

Als blauwe druiven worden tinto del país (tempranillo - 50% van het wijngaardareaal) en garnacha (30%) verbouwd. Tot de witte behoren verdejo, viura, palomino en albillo, die samen goed zijn voor de resterende 20%. Er wordt hier geen witte wijn geproduceerd, maar de witte druiven worden gebruikt bij het bereiden van Cigales rosado. De maximum opbrengst is 6000 k/ha voor de witte en 7000 k/ha voor de blauwe druiven @ 70 l/100 kg. is dit 42 hl/ha voor witte en 49 hl/ha voor rode wijn.

Het Klimaat

Atlantische invloeden van het naburige Galicia zijn aanwezig, maar het continentaal klimaat overheerst. Zeer warme zomers en koude winters met een gemiddelde temperatuur van 12ºC. Er valt zo'n 350 à 400 mm regen, de zon schijnt er 2.500 uur per jaar.

Terroir

Het D.O. gebied Cigales strekt zich uit het noorden van Valladolid en loopt via de buitenwijken van de stad in het zuiden tot het stadje Dueñas in de provincie Palencia. Het gebied heeft de vorm van een cirkel, die doormidden gesneden wordt door de autovía N-VI. Het gebied maakt deel uit van het Centraal Plateau en ligt op 800 m boven zeeniveau. Het landschap is vlak en de bodem lichtbruin met wat kalksteen en veel vuistgrote keien die drainage bevorderen.